شکستگی استخوانهای کف پا عموما به دلیل سقوط جسم سنگین، پیچ خوردگی و یا گیر کردن پا میان یک مانع ایجاد میشود. در برخی مواقع نیز شکستگی میتواند به دلیل فشار ناشی از فعالیت زیاد ایجاد شود مانند زمانی که برای دوی ماراتن تمرینات طولانی مدت انجام میدهید. استخوانهای کف پا که با نام متاتارسال نیز شناخته میشوند شامل مجموعهای از استخوانهای متصل به شست پا تا استخوانهای خارجی پا میشود که به ترتیب از 1 تا 5 شماره گذاری شدهاند. این استخوانها از قسمت میانی پا تا انگشتان پا را شامل میشود. در ادامهی این مقاله از سایت دکتر کاوه قرنی زاده به بررسی جامع علائم و روشهای درمان شکستگی کف پا خواهیم پرداخت.
علائم شکستگی استخوان کف پا
شکستگی استخوان کف پا ممکن است به دلیل ضربه قوی، سقوط، تصادف یا فشار زیاد روی پا رخ دهد. بهترین پزشک متخصص ارتوپد در صورت مشاهده علائم شکستگی استخوان کف پا که در ادامه لیست شده است به سراغ بررسی تاریخچه بالینی، تست فیزیکی و تصویربرداری هایی مانند اشعه ایکس خواهد گرفت تا مقدار آسیب را تایید کرده و درمان مناسب را اتخاذ کند؛
↲ درد شدید
درد شدید و مستمر در ناحیه کف پا ممکن است یکی از نشانههای شکستگی استخوان باشد. درد معمولاً در ناحیه شکستگی قرار میگیرد و با حرکت دادن پا بیشتر می شود.
↲ ورم و تورم
تورم و ورم در ناحیه شکستگی نشان از وجود التهاب و آسیب استخوان میدهد. پا ممکن است باد کرده و تورم در اطراف استخوان کف پا مشاهده شود.
↲ قرمزی و برآمدگی
در برخی موارد، شکستگی استخوان میتواند با قرمزی پوست در ناحیه مجروح و برآمدگی استخوان همراه باشد که به دلیل خونریزی داخلی یا شکستگی باز پیش می آید.
↲ محدودیت در حرکت
شکستگی استخوان کف پا میتواند منجر به محدودیت در حرکت پا شود. ممکن است دچار سختی و درد باشید و نتوانید پا را به طور طبیعی حرکت دهید.
↲ صدمه مستقیم
اگر صدمه مستقیمی به پا در اثر حرکت اشتباه یا آسیب ورزشی داشتید و علائم فوق را تجربه میکنید، ممکن است شکستگی استخوان کف پا داشته باشید.

روش های درمان شکستگی کف پا
با توجه به نوع شکستگی کف پا و استخوان یا استخوانهایی که درگیر شکستگی شدهاند، درمانهای موجود شامل درمان اولیه و درمان عمومی میشود که در ادامه هر کدام را به صورت جداگانه توضیح میدهیم.
درمان اولیه شکستگی کف پا
اگر شکستگی استخوانهای کف پا به دلیل خورد شدگی و پیچ خوردگی باشد میزان درد به حدی شدید خواهد بود که بیمار به صورت فوری به اورژانس مراجعه مینماید. در اغلب موارد شگستگیهای کف پا بدون جراحی قابل درمان هستند. در اولین مرحله ابتدا یک عکس رادیوگرافی از کف پا تهیه میشود. اگر استخوان شکسته شده به بافت و پوست کف پا آسیبی وارد نکرده باشد معمولاُ کف پا گچ گرفته میشود و یا در آتل قرار داده میشود.
الزاماتی که در روند درمان شکستگی کف پا باید رعایت کنید:
- به بیمار توصیه میشود برای راه رفتن از عصا استفاده کند تا هنگام راه رفتن هیچ گونه فشاری به کف پا وارد نشود. میزان فشاری که مجاز هستید به کف پا وارد کنید به این بستگی دارد که کدام استخوان کف پا دچار شکستگی شده باشد.
- جهت کنترل درد داروهای مسکن و ضد درد تجویز میشود.
- اگر شکستگی استخوان کف پا به دلیل فشار ناشی از فعالیت زیاد ایجاد شده است توصیه میشود تا زمان بهبود کامل، فعالیت خود را متوقف کنید و سپس به تدریج تمرینات ورزشی را شروع کنید.
- برای کنترل تورم و کاهش میزان درد میتوانید از کمپرس یخ استفاده کنید، هنگام استراحت پای خود را تا جایی که میتوانید بالاتر از سطح زمین قرار دهید.
مدت زمان بهبودی بعد از گچ گرفتن و یا آتل بستن شکستگی کف پا
دورهی بهبودی و مدت زمانی که کف پا باید داخل گچ و یا اتل باقی بماند حدود 8 الی 12 هفته میباشد. به مدت چهار الی شش هفته از قرار دادن کف پا روی زمین خودداری نمایید تا میزان درد کاهش یابد، به مرور که میزان درد کاهش یافت میتوانید پای خود را به تدریج روی زمین بگذارید و میزان فشار وارده به کف پا را بیشتر کنید.
• درمان عمومی شکستگی کف پا با جراحی
اگر شکستگی استخوانهای کف پا شدید باشد، به بافت و پوست آسیب وارد کرده باشد و یا استخوانهای شکسته به حدی از یکدیگر فاصله گرفته باشند که با گچ گرفتن و یا استفاده از آتل بهبودی صورت نگیرد، روش جراحی برای بیماران انتخاب میشود.
✍️ بیشتر بخوانید: درمان کف پای صاف در کودکی و بزرگسالی
در روش جراحی، استخوانهای کف پا در محل اصلی خود قرار میگیرند و در صورت نیاز از پینهای موقت برای ثابت نگه داشتن استخوانها استفاده میشود. پینها بعد از شش الی 10 هفته در مطب یا درمانگاه توسط جراح خارج میشود. در برخی موارد برشی در قسمت بالای کف پا ایجاد میشود و استخوانها با صفحات و پیچهای فلزی ثابت میشوند. جراحی استخوان کف پا دارای مزایا و معایبی است. معمولاُ برای ورزشکارانی که طی مدت اندکی باید تمرینات ورزشی خود را شروع کنند روش جراحی توصیه می شود.
• درمان شکستگی کف پا با طب سنتی
درمان شکستگی کف پا با طب سنتی به عنوان روش مکمل در کنار درمان های معمول پزشکی استفاده می شود. با این حال، حت هیچ شرایطی نباید به تنهایی برای درمان شکستگی کف پا به طب سنتی روی آورد. درمان شکستگی استخوان کف پا نیازمند تشخیص دقیق، تثبیت استخوان، استفاده از باندها و ممکن است نیاز به جراحی باشد. بهتر است با پزشک خود مشورت کنید و بر اساس توصیههای وی عمل کنید. در ادامه چند روش رایج طب سنتی برای درمان شکستگی کف پا مورد استفادهقرار می گیرند، بررسی شده است:
↲ استفاده از گیاهان دارویی
برخی گیاهان دارویی میتوانند به عنوان ضد التهاب و تسکین دهنده درد مورد استفاده قرار گیرند. مثلاً عصاره آلوئه ورا، روغن زیتون و روغن کرچک ممکن است درمانی تسکین دهنده برای دردهای مرتبط با شکستگی استخوان کف پا باشند. با این حال، قبل از استفاده از هر گونه گیاه دارویی، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
↲ استفاده از ترکیبات طب سنتی
برخی ترکیبات طب سنتی مانند پودر زنجبیل، پودر آرنیکا و پودر شنبلیله ممکن است به عنوان ضد التهاب و تسکین دهنده درد مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، دقت کنید که استفاده از ترکیبات طب سنتی درمانی باید با دقت و توصیه پزشک صورت گیرد.
↲ ماساژ و تمرینات ایروبیک
ماساژ و تمرینات ایروبیک میتواند بهبود عملکرد استخوان و عضلات را تسریع کند. با این حال، این تمرینات باید با مراقبت و مشورت پزشکی صورت گیرد تا از ایجاد تنش و آسیب بیشتر به استخوان جلوگیری شود.
مدت زمان جوش خوردن استخوان متاتارس پنجم
مدت زمان جوش خوردن استخوان متاتارس پنجم (پنجمین استخوان کف پا) برای هر بیمار بسته به شدت آسیب متفاوت خواهد بود و به عوامل مختلفی بستگی از جمله شدت آسیب، سن و توان بدنی بیمار و روش درمانی پیشنهاد شده دارد. در عمومیترین مورد، زمان جوش خوردن استخوان متاتارس پنجم به طور تقریبی در بازه 6 تا 8 هفته قرار گرفته و بهبود می یابد.
مدت زمان جوش خوردن استخوان پاشنه پا
مدت زمان جوش خوردن استخوان پاشنه پا (استخوان کعبی) نیز مانند سایر شکستگیهای استخوانی، به عوامل مختلفی بستگی دارد و ممکن است متفاوت باشد. در حالت عمومی، زمان لازم برای جوش خوردن استخوان پاشنه پا حدود 6 تا 8 هفته است. اما باید توجه داشت که هر فرد و هر شرایط بالینی میتوانند متفاوت باشند و زمان ترمیم شکستگی ممکن است بین افراد متفاوت باشد.
و در نهایت…
خوشبختانه با درمانهایی که در حال حاضر انجام می شود اکثر شکستگیهای کف پا به طور کامل بهبود پیدا میکنند. پس از پایان دوران نقاهت بیماران میتوانند به راحتی اما به تدریج فعالیتهای ورزشی و روزمره قبل از شکستگی را از سر بگیرند.