سیاه شدن سر استخوان لگن

درمان سیاه شدن سر استخوان ران (نکروز)

نکروز آواز کولر سراستخوان ران (Avascular Necrosis of the femoral head) که با نام استئونکروز (Osteonecrosis) نیز شناخته می شود، در زبان عامیانه به عنوان سیاه شدن سر استخوان ران یا مفصل لگن شهرت دارد. این عارضه زمانی رخ می دهد که به دلایل مختلف خون رسانی به استخوان سر ران دچار مشکل شده و این امر موجب مرگ استخوان می شود. اما علل و علائم سیاه شدن سر استخوان ران در ناحیه لگن چیست؟ راه های درمان نکروز چگونه است؟ آیا جراحی دکمپرشن جهت درمان سیاه شدن سر استخوان ران موثر است؟ به منظور آشنایی بیشتر با علل، علائم و راه های درمان سیاه شدگی استخوان سر ران تا انتهای این مقاله ما را همراهی کنید.

سیاه شدن سر استخوان ران چیست؟

همان طور که در ابتدا اشاره شد، سیاه شدگی سر استخوان ران زمانی اتفاق می افتد که به دلایل مختلف جریان خون به بافت استخوانی ران مسدود شود. به طورکلی استخوان ها دائماً در حال تغییر هستند، زیرا سیستم اسکلتی بدن بافت استخوانی جدیدی را جایگزین بافت استخوانی پیر کرده و در نهایت بافت پیر تجزیه شده و می میرد. خون حامل مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز استخوان ها برای سالم ماندن و بازسازی است. بدون جریان خون، سیستم اسکلتی بدن نمی تواند بافت استخوانی جدید را با سرعت کافی بسازد.

سیاه شدن سر استخوان ران

در واقع، استخوانی که در اثر این بیماری دچار مرگ شده است، کارایی و سختی و مقاومت خود را از دست خواهد داد. این استخوان در حالت عادی و در زمانی که دچار مرگ نشده بود به راحتی وزن بالا تنه را تحمل می کند، اما وقتی که در اثر بیماری نرم شد دیگر توانایی سابق را نخواهد داشت. این امر موجب می شود که استخوان، وزن بالا تنه را نتواند تحمل کند و شروع به تغییر شکل کند و شکل اش تغییر می کند. تغییر شکل در این استخوان به این گونه است که به مرور زمان پهن می شود و شکل گرد و کروی خود را از دست خواهد داد. این تغییر شکل در سطح بالایی استخوان بروز خواهد کرد که بیشترین نیروها نیز به همین قسمت استخوان وارد می شود.

بعد از اینکه سر استخوان تغییر کرد، شکل جدید استخوان با سایر قسمت های بدن هماهنگی نخواهد داشت. در حقیقت انحنای سر استخوان ران یا همان فمور و حفره استابولوم دارای هماهنگی سابق با استخوان تغییر کرده نخواهند بود. به همین دلیل این دو استخوان در ناحیه مفصل به راحتی و آسانی حرکت نمی کنند و این امر موجب می شود که دو سطح ناهماهنگ ساییدگی را در یکدیگر به وجود بیاورند که این موضوع باعث می شود مفصل نیز دچار ساییدگی بشود.

سیاه شدن سر استخوان ران در کودکان

سیاه شدن سر استخوان ران در کودکان با نام بیماری پرتس (Perthes) شناخته می شود. این بیماری اصلی ترین دلیل سیاه شدگی استخوان ران در کودکان بین سنین 4 تا 10 به شمار می رود که معمولا فقط یک لگن را درگیر می کند. اما ممکن است که هر دو لگن در برخی از کودکان را در زمان‌های مختلف تحت تأثیر قرار دهد. بیماری پرتس زمانی رخ می دهد که خون بسیار کمی به قسمت توپ مفصل ران (سر استخوان ران) وارد شود. بدون خون کافی، این استخوان ضعیف شده و به راحتی می‌شکند. اگرچه علت کاهش موقت جریان خون به سر استخوان ران ناشناخته باقی مانده است، اما این عارضه در پسران حدود چهار برابر بیشتر از دختران شایع است.

علت های سیاه شدن سر استخوان ران در ناحیه لگن

هر عامل یا عارضه ای که به واسطه آن خون رسانی به استخوان سر ران دچار اختلال شده و یا به کلی مختل شود، باعث ایجاد بیماری سیاه شدگی سر استخوان ران خواهد شد. برخی از مهم ترین این علت ها عبارتند از:

  • استفاده از الکل و مواد مخدر تزریقی
  • داروهای چاقی
  • عفونت مفصل ران
  • بیماری کرونا
  • مصرف داروهای حاوی کورتون یا کورتیکوستروئیدها
  • عارضه لغزش سر استخوان ران
  • شکستگی گردن استخوان ران یا در رفتگی مفصل ران
  • غواصی حرفه ای به مدت طولانی
  • کم خونی داسی شکل، بیماری گوشه، بیماری کرون و لوپوس، در آرتریت روماتوئید،التهاب لوزالمعده
  • عارضه دررفتگی مادرزادی مفصل ران

علائم و نشانه های بیماری سیاه شدن سر استخوان ران

مهم ترین نشانه در این بیماری دردناک بودن ناحیه ران است که اغلب در کشاله ران و در قسمت جلویی ران حس می شود. این درد در اوایل شروع بیماری شدت کمی را دارد و فقط زمانی که فعالیت بدنی شدید باشد بروز می کند. اما با رشد و افزایش شدت بیماری، بیمار حتی در فعالیت های روزانه نظیر راه رفتن نیز دچار درد در ران می شود. وقتی که بیماری به اوج خود برسد بیمار حتی در زمان استراحت نیز حس درد را خواهد داشت. این درد امکان انتشار به ناحیه ران و لگن و حتی زانو را نیز خواهد داشت.

در طی پیشروی و وخیم شدن بیماری، مفاصل بیمار خشک شده و در انجام حرکت هایش دچارمحدودیت هایی می شود که سبب ایجاد مشکل در راه رفتن بیمار می گردد. علت این امر این است که سر استخوان ران تغییر شکل می دهد و کوتاه می شود. به همین دلیل اندام تحتانی نیز کوتاه شده و این کوتاهی باعث می شود لنگ زدن بیمار افزایش پیدا کند. اگر بیماری به مدت طولانی در بدن فرد بیمار باقی بماند باعث می شود که ران و عضلات لگن فرد نیز لاغر و ضعیف شوند.

تشخیص سیاه شدگی سر استخوان ران

برای تشخیص بیماری سیاه شدن سر استخوان ران پزشک ابتدا با بیمار در مورد نوع درد و محل درد صحبت می کند و سپس محل شکستگی و حرکات آن را در بیمار مورد بررسی قرار می دهد. اما تشخیص اصلی با استفاده از نتایج رادیوگرافی ساده انجام می گیرد. این بیماری در رادیوگرافی به این صورت مشاهده می شود که ابتدا سر استخوان ران کاهش تراکم دارد و پس از چند ماه سر استخوان ران تغییر شکل مشهودی را نیز خواهد داشت. در مواردی که بیماری مراحل اولیه خود را طی می کند تصاویر رادیوگرافی برای تشخیص بیماری سیاه شدن سر استخوان ران کمک چندانی نمی کنند. به همین خاطر در این موارد از ام آر آی استفاده می شود که تشخیص دقیق تری را در اختیار پزشک قرار می دهد.

↫ ویدئو علل اصلی و بهترین روش درمان سیاه شدگی استخوان سر راناز زبان دکتر کاوه قرنی زاده:

01:32
truncate dir-rtl

علت افزایش،سیاه شدگی سر استخوان ران در جوانان

روش های درمان سیاه شدن سر استخوان ران

به طور کلی، روش درمان این عارضه به دو دسته درمان غیرجراحی و جراحی تقسیم بندی می شود. درمان غیرجراحی با تجویز دارو انجام می شود و اغلب در ده درصد افرادی که آسیب جدی به واسطه این بیماری پیدا نکرده اند، جواب می دهد. در اکثر موارد روش جراحی به عنوان درمان قطعی برای سیاه شدن سر استخوان ران محسوب می شود.

عمل جراحی غالب ترین راه حل درمان بیماری سیاه شدن سر استخوان لگن است. اگر بتوان این بیماری را در مراحل اولیه پیش روی بیماری تشخیص داد، امکان اینکه خون رسانی در قسمت سر استخوان ران را بتوان دوباره احیا کرد وجود دارد که این امر به درمان بیماری کمک می کند.

در درمان این بیماری از عمل جراحی باید استفاده کرد که معمول ترین عمل جراحی ها، جراحی دکمپرشن سر استخوان ران (Decompression) است. در این روش به منظور کاهش فشار داخلی استخوان و درد بیمار به وسیله مته ای که دارای سری به قطر چند میلی متر است، در ناحیه سر و گردن استخوان ران یک یا چند تونل را به وجود می آورند. برای انجام این عمل یک شکاف خارجی در ناحیه خارجی لگن به وجود می آورند که به وسیله آن شکاف پزشک می تواند رادیوگرافی کامپیوتری را هدایت کند و تونل های سر ران را به وجود بیاورد.

اما اگر بیماری به قدری پیشرفته باشد که سر استخوان ران را دچار تغییر شکل کرده باشد دیگر این روش درمانی کارایی ندارد و باید از مفصل مصنوعی استفاده شده و مفصل ران تعویض شود. در چنین مواردی که دارودرمانی و جراحی دکمپرشن سر استخوان ران موفقیت آمیز نیست، جراحی تعویض مفصل ران انجام خواهد شد.

در نهایت…

سیاه شدن سر استخوان ران یک وضعیت دردناک است که می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد تأثیر بگذارد. این عارضه زمانی اتفاق می افتد که به دلایل مختلف مانند مصرف داروهای چاقی، داروهای کورتون دار مانند داروهای بدنسازی، بیماری کرونا، در رفتگی ران و سایر موارد دچار اختلال در خونرسانی به استخوان ها ران می شود. درمان دارویی و جراحی هایی مانند دکمپرشن سر استخوان ران می توانند موثر باشند. اما در صورت عدم بهبود بیمار این روش های درمانی، بیمار تحت عمل جراحی تعویض مفصل ران قرار می گیرد. توجه داشته باشید که درمان مناسب و به موقع می تواند پیشرفت بیماری را به تاخیر بیندازد، بنابراین در صورت مشاهده علائم این بیماری هرچه سریع تر به بهترین متخصص ارتوپدی مراجعه نمایید.

مطالب مرتبط
15 پاسخ
  1. سلام اقای دکتر من ام ار ای گرفتم بهم گفتن سیاه شدگی استخوان زانو داری میخام بدونم درمانی داره خطرناکه؟باید جراحی شه؟

  2. سلام آقای دکتر خسته نباشید من گاهی لگن سمت چپم درد میکنه و با راه رفتن بد میشه ولی حرکات کششی خیلی تسکین می‌کند علتش چی میتونه باشه

  3. سلام اقای دکتر وقت بخیر
    بنده یک برادر معلول ذهنی دارم که در زمان بیماری کرونا، این ویروس منحوس رو گرفته بود و بعد حالا نمیدانیم بخاطر بخاطر کرونا سر استخوان پا در لگن سیاه شد یا در زمین خوردن اینطور شده. یک دکتر ارتوپد گفت ملتهب شده، اما دکتری دیگر عکس جدید و بروز را دید گفت مویه کرده. حال بعد از یکسال و نیم دوباره عکس جدید که گرفتیم دکتر ارتوپد گفته است سر استخوان سیاه شده و باید آهن مانندی رو مثلا پی پلار نمیدونم همچین چیزی را بگذاریم اما اگر چهارزانو بنشیند این اهن از جایش در میرود و دوباره برای جا زدن باید مراجعه کنید. حال بنظر شما باید چه کرد؟ از خراسان رضوی هستم شهرستان مرزی درگز. لطفا راهنمایی بفرمایید

  4. سلام خسته نباشید من پدرم یک ماهه عمل هیپ انجام دادن برای اینکه سر مفصل رانشون سیاه سده بود اما الان زانو درد هم گرفتن و نمیتونن راه برن علتش چیه؟

  5. سلام . آقای دکتر من حدود ۱۰ سال دچار سیاه شدن مفصل هر دو بازو شدم و کم خونی داسی شکل دارم در ضمن مفصل هر دو پا را حدود ۱۲ ساله که عوض کردم و نمی خواهم مفصل بازو را از دست بدهم رفتم شیراز دکتر گفت بیا تا دریل بزنم برات با این کار هم ۵۰ درصد شاید برگردد به نظر شما چکار باید کرد . مرسی از جواب جناب عالی

  6. سلام آقای دکتر خسته نباشید .مچ دستم خیلی درد میکنه آرتروز لگن هم دارم آیا مچ دست که درد میکنه به آرتروز پا ربط داره

  7. سلام آقای دکتر
    وقت بخیر و خسته نباشید
    بنده 45 سالمه و مشکل سیاه شدن سر استخوان ران(فمور) را داشتم که متاسفانه به موقع تشخیص داده نشد و بعلت تغییر فرم سر استخوان ران مشکل کوتاهی پا و لنگش پیدا کردم و بالاخره در سال 83 جراحی کردم (سر فمور برش خورد و بالاتر پیچ شد تصویر جراحی موجود هست) و الان در مفصل آرتروز خفیف دارم و در حد 4 سانت کوتاهی پا دارم (با کفی کفش در حد 2.5 سانت کوتاهی را جبران کرده بودیم) و این کوتاهی در ستون فقرات هم انحراف ایجاد کرده. سوالی که داشتم این الان در این سن با تعویض مفصل، امکان اصلاح لنگش و انحراف ستون فقرات تا چه حد امکانپذیر هست و خطرات و ریسکهای حین وبعد از عمل چی ها هستند. ممنون از پاسخی که ارائه خواهید فرمود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *