جراحی شانه، اگرچه میتواند به بهبود عملکرد و کاهش درد کمک کند، اما دوره نقاهت آن نیازمند مراقبتهای ویژهای است. یکی از مهمترین جنبههای این مراقبتها، نحوه خوابیدن صحیح است. خوابیدن نامناسب میتواند باعث تشدید درد، آسیب به محل جراحی و تأخیر در بهبود شود. در این مقاله، به بررسی نکات کلیدی در مورد مراقبتهای پس از جراحی شانه و به ویژه نحوه صحیح خوابیدن میپردازیم تا بیماران بتوانند دوره نقاهت را به بهترین شکل و کوتاه ترن زمان ممکن طی کنند.
اهمیت رعایت الزامات مراقبتی بعد از عمل شانه
به طور کلی تحقیقات انجام شده در ortho.wustl.edu گفته شده حدود بیست درصد از موفقیت نتیجه جراحی های این چنینی، به نحوه رعایت نکات مراقبتی در دوره نقاهت بستگی دارد.
رعایت درست مراقبت های بعد از عمل شانه؛ کاهش درد و عوارض احتمالی مانند عفونت یا آسیب به بافت های اطراف شانه را تضمین کرده و برای جلوگیری از ایجاد جای زخم عمیق یا اسکار و بازگشت سریع به فعالیت های روزمره ضروری است. در مقابل عدم رعایت درست آنها منجر به تورم زیاد، محدودیت حرکتی یا بازگشت مشکلات قبلی شود.
مراقبت بعد از عمل پاره شدن تاندون شانه
پس از عمل جراحی شانه، استراحت کافی و پرهیز از حرکات شدید شانه برای جلوگیری از فشار به تاندونهای ترمیم شده از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، استفاده از اسلینگ برای ثابت نگه داشتن شانه به مدت چند هفته توصیه میشود، چرا که این کار از حرکات ناخواسته و آسیب به محل جراحی جلوگیری میکند.

همچنین، بلند کردن اجسام سنگین باید به حداقل برسد تا از اعمال فشار بیش از حد به شانه و تاندونها ممانعت شود. در نهایت، پس از گذشت چند هفته و طبق نظر پزشک معالج، انجام تمرینات فیزیوتراپی به تدریج به بهبود دامنه حرکتی و تقویت عضلات شانه کمک میکند و نقش بسزایی در تسریع روند بهبودی ایفا میکند.
مراقبت های بعد از عمل آرتروسکوپی شانه
- در اولین روزهای بعد از عمل آرتروسکوپی شانه، از اسلینگ برای جلوگیری از حرکت زیاد شانه استفاده کنید. در این مورد، حتما پزشک توصیه هایی ارائه میدهد.
- باید از کمپرس یخ برای کاهش تورم استفاده کنید. بعد از گذشت دو روز دیگر نیازی به انجام این کار نخواهد بود.
- استفاده از مسکن های تجویز شده برای کاهش درد در میزان دوز تجویز شده نیز مفید است.
- تمرینات فیزیوتراپی پس از چند روز شروع میشود تا مفصل شانه به تدریج حرکت خود را بازیابد.
- از انجام فعالیت های سنگین و بالا بردن دست از شانه به مدت ۴-۶ هفته خودداری کنید.
مراقبت های بعد از تعویض مفصل شانه
مراقبتهای بعد از تعویض مفصل شانه برای اطمینان از بهبودی مناسب و جلوگیری از ایجاد عوارض حیاتی است که مهمترین آنها عبارت اند از:
- در روزهای اولیه پس از جراحی، باید از حرکت دادن زیاد شانه خودداری کنید. این کار به جلوگیری از فشار اضافی بر روی مفصل جدید و بهبود روند ترمیم کمک میکند.
- برای کاهش تورم و درد شانه، استفاده از یخ بر روی ناحیه جراحی برای ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، چند بار در روز، توصیه میشود.
- استفاده از داروهای مسکن طبق دستور بهترین ارتوپد و جراح تعویض مفصل شانه، به کنترل درد و التهاب کمک میکند. اگر پزشک داروهای ضد التهاب تجویز کرده باشد، آنها را به دقت مصرف کنید.
- فیزیوتراپی پس از جراحی برای بهبود دامنه حرکتی و تقویت عضلات اطراف شانه ضروری است. پس از چند روز، تمرینات فیزیوتراپی آغاز میشود، اما باید از انجام ورزش های سنگین تا تایید پزشک خودداری کنید.
- تا زمانی که پزشک اجازه ندهد، از بلند کردن اجسام سنگین یا رانندگی نیز پرهیز کنید. توجه کنید که هنگام خوابیدن، دست خود را زیر سر یا بدن نگذارید تا فشار زیادی به مفصل جدید وارد نشود.

مراقبت های بعد از جراحی روتاتور کاف
در چند هفته اول پس از جراحی، باید سعی کنید که به طور مداوم از ابزار نگهدارنده شانه استفاده کنید تا کتف شما ثابت بماند و این ناحیه محدودیت حرکت داشته باشد. حتما در روزهای ابتدایی با تورم روبرو خواهید شد که از همان دستور کمپرس سرد برای رفع این مورد میتوان بهره برد، بعلاوه توجه کنید که کمپرس سرد را مداوم روی ناحیه عمل قرار ندهید.
از زمانی که پزشک دستور داده است، جلسات فیزیوتراپی خود را شروع کنید اما توجه کنید که ورزش های خانگی که به شما داده میشود را هم با ملایمت در منزل انجام دهید تا روند بهبودی به درستی پیش برود.
نحوه خوابیدن بعد از عمل شانه
بعد از عمل جراحی شانه، مدل خوابیدن اهمیت زیادی دارد تا از فشار به ناحیه جراحی جلوگیری شود. در اینجا چند توصیه برای نحوه خوابیدن بعد از عمل شانه ذکر کردیم:
- بهترین حالت خواب برای جلوگیری از فشار مستقیم بر شانه عمل شده، خوابیدن به سمت پشت بدن است. این حالت از حرکت غیر ارادی شانه جلوگیری میکند و به ثابت نگه آن کمک میکند. برای راحتی بیشتر، از یک بالش کوچک زیر بازو یا شانه استفاده کنید تا از خم شدن شانه در حین خوابیدن جلوگیری شود.

- در صورت نیاز خوابیدن به سمت پهلو بدن، شانه ی عمل شده رو به بالا باشد. به این معنا که بر روی شانهی سالم خود بخوابید تا فشار به مفصل جدید وارد نشود.
- اگر درد یا ناراحتی زیادی دارید، در حالت نیمه نشسته بخوابید، به طوری که شانه در موقعیت راحت تری قرار گیرد.
طول دوره نقاهت بعد از جراحی شانه
دوره نقاهت بعد از جراحی شانه بستگی به نوع جراحی و شدت آسیب های شانه دارد، اما به طور کلی، بین ۳ تا ۶ ماه طول میکشد تا بیمار به طور کامل بهبود یابد. در مراحل اولیه، باید به تمامی نکات مراقبتی توجه کنید و به همه توصیه های جراح خود توجه داشته باشید. جلسه های فیزیوتراپی را نصفه رها نکنید. در نهایت، پس از حدود ۲ تا ۳ ماه، بیمار به تدریج به فعالیت های روزمره بازمیگردد، اما برای انجام ورزش های سنگین، به تایید پزشک نیاز خواهید داشت.
محدودیت های طولانی مدت فیزیکی و حرکتی بعد عمل شانه
پس از جراحی شانه، محدودیتهای حرکتی و فیزیکی متعددی بسته به نوع جراحی و وضعیت بیمار وجود دارد که به منظور محافظت از مفصل، بهبودی مطلوب و پیشگیری از آسیبهای مجدد اعمال میشوند.
این محدودیتها شامل مواردی مانند محدودیت در حرکات بالا بردن دست (عدم توانایی در بالا بردن کامل دست)، محدودیت در حرکت چرخشی شانه (دشواری در حرکت شانه به جهات مختلف)، محدودیت در انجام فعالیتهای سنگین (مانند بلند کردن اجسام سنگین و ورزشهای سنگین) و محدودیت در فعالیتهای ورزشی خاص (مانند فوتبال، بسکتبال و وزنهبرداری برای شانه عمل شده) میشوند.
موارد ضروری بعد جراحی های شانه..
بهبودی کامل بعد از جراحی شانه نیازمند زمان، صبر و رعایت دقیق مراقبت ها و محدودیت های فیزیکی است. از آنجا که هر نوع جراحی شانه به نوبه خود چالش ها و مراقبت های خاص خود را دارد، پیروی از دستورالعمل های پزشک و انجام تمرینات فیزیوتراپی به شما کمک میکند تا سریعتر به زندگی عادی خود بازگردید.
*~ سوالات متداول درباره مراقبت های بعد عمل شانه ~*
زمان بازگشت به کار بستگی به نوع شغلتان و نوع جراحی دارد. برای شغل های فیزیکی و سنگین، نیاز به چند ماه استراحت خواهید داشت، اما برای شغل های اداری و سبک، میتوانید پس از ۴ تا ۶ هفته بازگردید.
مراقبت دقیق از زخم ها و تمیز نگه داشتن آن ها مهم است. اگر ترشح یا علائم عفونت مانند قرمزی و تورم شدید مشاهده کردید، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.