دکتر کاوه قرنی زاده / آسیب های زانو / انواع انحراف زانو و درمان آن 
۶ دقیقه
انواع-انحراف-زانو-و-درمان-آن 

انواع انحراف زانو و درمان آن 

آنچه می خوانید...

درد مزمن زانو در بسیاری از موارد ناشی از آسیب به منیسک زانو، آسیب به رباط های زانو و آرتروز زانو است. ولی در برخی موارد زانو درد ناشی از انحراف زانو است که در این وضعیت فشار غیر متعارفی به مفصل زانو وارد می شود و موجب درد می گردد. اما این سوال مطرح می شود که علائم انحراف زانو چیست؟ انواع انحراف زانو چیست؟ آیا انحراف زانو قابل درمان است؟ به منظور آشنایی بیشتر با این انحراف زانو و راه های درمان آن تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

آناتومی زانو

مفصل زانو محل اتصال استخوان ران یا فیمر، کشکک زانو یا پاتلا و استخوان ساق پا است. مفاصل زانو یکی از مفاصل بسیار پیچیده است و قابلیت انجام حرکت های مختلفی در جهات گوناگون را دارد. بنابراین کوچکترین انحرافی در مفصل زانو می تواند موجب درد و ناراحتی فرد شود.

انحراف زانو چیست؟

انواع-انحراف-زانو-و-درمان-آن 
انواع-انحراف-زانو-و-درمان-آن 

انحراف زانو زمانی اتفاق می‌افتد که در آن استخوان های زانو و ساق پا به‌جای تراز شدن با استخوان ران به سمت داخل یا بیرون چرخیده و در یک خط مستقیم قرار نگرفته باشد. در چنین وضعیتی فشار مضاعفی را بر قسمت داخلی و یا خارجی زانو وارد می شود. لازم به ذکر است که تشخیص و درمان زودهنگام بسیار حائز اهمیت است، زیرا هرچه فشار این انحرافات بر استخوان بیشتر شود، فرد درد بیشتری را تجربه خواهد کرد.

انحراف زانو چگونه ایجاد می شود؟

دلایل مختلفی برای ایجاد کجی یا انحراف زانو وجود دارد که مهمترین ان دلایل ارثی یا ژنتیکی است که از بدو تولد با نوزاد همراه است. علاوه بر این، کمبود برخی از ویتامین ها و مواد معدنی مانند ویتامین D و کلسیم، بخصوص در کودکان و نوجوانان سبب انحراف های زانو می شود. در نهایت ضربه یا تحت فشار قرار دادن زانو از دلایل بروز این عارضه است. لازم به ذکر است که برخی از بیماری ها با علائم انحراف در استخوان زانو ظاهر می شوند.

انواع انحراف زانو

به طورکلی انحراف های زانو باتوجه به علت بروز آن به دسته مادرزادی و غیرمادرزادی تقسیم بندی می شود. در ادامه هر یک از انحرافات را به طور کامل بررسی خواهیم کرد.

1- انحراف زانو مادرزادی

دو نوع از انحرافات متداول مادرزادی زانو وجود دارد که شامل زانوی ضربدری و زانوی پرانتزی است. این دو انحراف در اغلب موارد در کودکی قابل تشخیص هستند و می توان با روش های غیر جراحی به درمان و بهبود این موارد پرداخت.

انحراف زانوی ضربدری (ایکس)

انحراف زانوی ضربدری (ایکس) با نام ژنووالگوم نیز شناخته می شود. در این عارضه در حالتی که فرد در حالت ایستاده قرار دارد، زانو ها نزدیک به هم قرار می گیرند و قوزک های پا فاصله بیشتری از یکدیگر دارند. در صورتی که فردی به این مشکل دچار باشد، گزینه درمانی مناسب را با توجه به سن بیمار و شرایط فیزیکی می توان انتخاب نمود. در موارد خفیف می توان با استفاده از راه های غیر جراحی بیماری را درمان نمود.

انحراف زانوی پرانتزی

زانوی پرانتزی یکی دیگر از انواع انحرافات زانو است که با نام ژنوواروم نیز شناخته می شود. در این عارضه در حالتی که فرد در حالت ایستاده قرار دارد و قوزک پاها در کنار هم قرار گرفته اند، زانو ها از هم فاصله بیشتری دارند. این بیماری هم با توجه به سن بیمار و شدت انحراف زانو روش های درمانی مختلفی دارد. در صورتی که در نوزادی این بیماری تشخیص داده شود می توان با استفاده از بریس و یا دیگر روش های غیر جراحی به درمان انحراف زانو اقدام کرد.

عقب زدگی زانو

اگرچه زانو پرانتزی یا ضربدری دو شکل متداول انحراف زانو است، اما نوع سومی از انحراف وجود دارد به نام رکورواتوم که با نام عقب زدگی زانو نیز شناخته می شود. همان طور که از نام این عارضه مشخص است، حالت زانو ها به عقب بوده و در یک راستا قرار ندارند. این شکل از انحراف مادرزادی زانو نسبت به دو انحراف پرانتزی و ضربدری کمتر مشاهده می شود.

2- انحراف زانو غیرمادرزادی

در بخش های قبلی درباره انواع انحراف های مادرزادی صحبت شد، اما گاهی انحرافات ناشی از یک آسیب یا ضربه به زانو ایجاد می شود. زانو یک مفصل لولایی است ولی تا درجاتی می تواند چرخش در جهت های دیگری هم داشته باشد. ماهیچه های مرتبط به مفصل زانو و رباط های زانو مانع از کشیدگی زانو و حرکت در جهت های غیر معمول می شوند. زمانی که زانو خم می شود می تواند چرخش بیشتری داشته باشد در حالی که زانو در حالت ایستاده این محدوده چرخشی را ندارد.

مشکل زمانی به وجود می آید که زانو در حالت نادرست و جهت نامناسبی تحت فشار قرار بگیرد. در این صورت به ساختار زانو فشار بیش از حدی وارد می شود و تاندون ها و رباط ها هم تا حدی می توانند با این فشار مقابله کنند. در برخی موارد فشار ناگهانی و یا مستمر می تواند منجر به عدم تعادل زانو و انحراف زانو شود. در زیر به برخی از انحرافات زانو ناشی از آسیب اشاره می کنیم:

  • استخوان ساق پا بیش از حد به عقب خم شود.
  • زانو به سمت بیرون خم شود.
  • استخوان ساق پا به سمت داخل بچرخد.
  • استخوان ساق پا بیش از حد به سمت جلو بچرخد.
  • استخوان ساق پا به بیرون بچرخد.

روش های درمان انحراف زانو

 بسته به سن بیمار و شدت ضایعه روش درمانی مناسب برای افراد انتخاب می شود. برای مثال کودکانی که به دلیل کمبود کلسیم دچار انحراف زانو شده اند تحت درمان دارویی قرار می گیرند. به طورکلی روش های درمان برای این عارضه به دو دسته درمان های غیرجراحی و جراحی تقسیم بندی می شود. از مهمترین درمان های غیرجراحی می توان به انجام ورزش های اصلاحی، دارو درمانی، فیزیوتراپی، لیزردرمانی و استفاده از زانوبندهای اصلاحی اشاره کرد. در مواردی که اصلاح بدشکلی زانو با روش های غیر تهاجمی (غیر جراحی) بهبود نیافته و وضعیت بیمار وخیم تر می شود، پزشک اقدام به جراحی زانو خواهد کرد.

کلام آخر

انواع انحراف زانو به دلایل مختلفی از جمله مشکلات مادرزادی یا آسیب به زانو اتفاق می افتد. معمولا این عارضه در کودکان و نوجوانان به شکل ژنتیکی و مادرزادی بروز می کند. از شایع ترین انحراف های زانو مادرزادی می توان دو نوع پرانتزی و ضربدری اشاره کرد. البته نوع سومی به نام عقب زدگی زانو وجود دارد که بسیار نادر است. در موارد غیرمادرزادی نیز فشار بیش از حد به استخوان زانو یا آسیب های وارده مکرر می تواند سبب مشکل در فرم زانو شود. تمام انحراف های زانو نیاز به درمان اصلاحی دارد، لذا پس از مشاهده انحراف یا درد به بهترین متخصص ارتوپد مراجعه نمایید تا اقدامات درمانی لازم انجام شود.

منبع : https://treningogrehab.no/resolve-knee-pain-alignment/

 

 

دکتر کاوه قرنی زاده

دکتر کاوه قرنی زاده متخصص ارتوپدی و دارای فلوشیپ های مختلف جراحی زانو و لگن از جمله جراحی مفصل ران از سویس و رتبه اول بورد تخصصی ارتوپدی کشور هستند. ایشان استادیار دانشگاه، دانشیار جراحی ارتوپدی، تیم مفصل ران و لگن، بخش جراحی ارتوپدی، بیمارستان توان بخشی شفا، دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند. همچنین عضو انجمن جراحی ارتوپدی ایران می باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.