تمام نکات درباره تعویض مفصل زانو!

تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو ( Knee Arthroplasty ) روش جراحی برای جایگزین کردن قسمتی از مفصل زانو یا کل مفصل است که در اثر عوامل مختلفی آسیب دیده و تحلیل رفته است. از مهم ترین علل از بین رفتن مفصل زانو می توان به سائیدگی مفصل در اثر آرتروز زانو اشاره کرد. آرتروز زانو یک بیماری پیش رونده است که در سنین مختلف در افراد بروز می کند. راهکارهایی برای درمان این بیماری وجود دارد ولی یکی از اصلی ترین و بهترین روش های درمان آرتروز زانو، جراحی تعویض مفصل زانو است.

توضیح مختصری درباره آرتروز زانو

شاید همگی ما با درد آرتروز زانو آشنایی نداریم ولی قطعاً افراد مسن یا والدین و یا مادربزرگ و پدربزرگ خود را به یاد داریم که از درد زانو ها عذاب می کشند. این بیماری گسترش زیادی در بین افراد سنین بالاتر دارد و لازم است که درباره اصلی ترین روش درمانی این بیماری که همان تعویض مفصل زانو باشد، اطلاعاتی کسب کنیم.

در ادامه تفاوت زانوی سالم و زانوی آسیب دیده در اثر آرتروز را مشاهده کنید:

تفاوت زانوی مبتلا به آرتروز و سالم
تفاوت زانوی مبتلا به آرتروز و سالم

اهداف جراحی تعویض مفصل زانو

  1. تغییر شکل در زانو ( به علت آسیب ظاهر زانو معمولا کج و منحرف می شود.)
  2. به دست آمدن توانایی حرکت در زوایای مطلوب
  3. از بین بردن درد ناشی از آسیب زانو ( در اثر ضربه یا آرتروز زانو یا انحراف زانو و … )

سن جراحی تعویض مفصل زانو

یکی از موفقیت آمیزترین عمل های ارتوپدی جراحی تعویض مفصل زانو است. زیرا مفصل مصنوعی به مدت طولانی عمر کرده بدون اینکه مشکلی برای فرد ایجاد کند. این جراحی در بین افراد مسن و میانسال بیشتر صورت می گرفت اما با پیشرفت علم پزشکی و در دست بودن پروتز های مناسب و استفاده از تکنیک های مفید، این جراحی برای نوجوان ها و جوان ها نیز می تواند انجام گیرد. علت انجام جراحی برای افراد جوان تر آسیب به زانو است و در موارد نادری شاهد آرتروز زانو هستیم.

طبق تحقیقات انجام شده این جراحی در سنین پایین نتیجه مطلوب تری نسبت به سنین بالا دارد. در این سن علاوه بر اینکه از درد زیاد ناشی از آسیب زانو کاهش می یابد، از خشکی مفصل جلوگیری می شود.

باید توجه داشت که احتمال عفونت و لق شدن مفصل مصنوعی بعد از جراحی در افراد چاق وجود دارد. برای انجام این جراحی پزشک با توجه به شدت درد بیمار تصمیم به جراحی می گیرد.

علل انجام تعویض مفصل زانو

  1. در صورتی که درد ناشی از زانو فرد را از انجام کارهای روزمره مانند راه رفتن، از پله بالا رفتن و ایستادن و نشستن بازدارد، لازم است به متخصص ارتوپدی مراجعه شود.
  2. در صورتی که در هنگام استراحت یا خوابیدن درد به سراغ فرد بیاید.
  3. در صورتی که بدن بیمار در برابر مصرف دارو مقاومت کرده و تورم زانو از بین نرود.
  4. در صورتی که درمان های غیر جراحی آرتروز برای کنترل درد موثر واقع نشوند. از جمله روش های غیر جراحی می توان به تزریق پی آر پی و ژل اشاره کرد.
  5. ایجاد تغییرات زیادی در شکل ظاهری زانو

بیماری های موثر در تخریب مفصل زانو

  • آرتروز زانو و ساییدگی مفصل زانو (در سنین بالا شایع می باشد)
  • روماتیسم مفصلی
  • عدم جوش خوردن یا بد جوش خوردن شکستگی های داخل مفصلی که بعد از گذشت چند سال موجب ساییدگی در زانو می شود.

در ادامه فیلمی واقعی از جراحی تعویض مفصل زانو آورده شده است:

آمادگی برای جراحی تعویض مفصل زانو

در صورتی که خواهان انجام این جراحی هستید، متخصص ارتوپدی چند هفته قبل از عمل به معاینه فیزیکی شما می پردازد تا از سلامت بدنی و همچنین روند بهبودی بعد عمل، اطمینان یابد.

در صورتی که فرد مشکلات پزشکی خاصی مانند بیماری قلبی داشته باشد، حتما بایستی توسط متخصص مربوطه معاینه شود.

آزمایش خون، آزمایش ادرار و نوار قلب نیز از بیمار گرفته خواهد شد. در صورتی که فرد به کم خونی مبتلا باشد نیاز است که در ابتدا داروهایی برای رفع کم خونی برای بیماری توسط متخصص مربوطه تجویز شود و بعد از بهبودی فرد می تواند جراحی تعویض مفصل زانو انجام دهد. طی جراحی تعویض مفصل زانو فرد مقداری خون از دست می دهد و در صورتی که به کم خونی مبتلا باشد می تواند مشکلات عدیده ای را ایجاد کند. بنابراین در ابتدا رفع مشکل کم خونی اهمیت دارد.

مصرف برخی داروها قطع می شوند و ممکن است برخی داروهای دیگر جایگزین شوند. قطع مصرف آسپیرین و داروهای رقیق کننده خون ( ایبوپروفن و … ) و همچنین برخی داروهای گیاهی و هربال باید برای دو هفته قبل از جراحی قطع شوند. این مدت زمان برای افراد مختلف متفاوت است.

همچنین دخانیات و مصرف الکل لازم از که از مدت زمان مشخصی قبل از جراحی قطع شود.

⇐⇐⇐⇐⇐⇐ تمامی این موارد در روند ترمیم زانو بعد از جراحی تاثیر منفی می گذارد و لازم است که از مدت زمان مشخصی قبل از جراحی تا مدت مشخصی بعد از جراحی، از مصرف آن ها خودداری کرد. در صورتی که داروی خاصی مصرف می کنید که موجب رقیق شدن خون می شود، با تجویز پزشک مربوطه می توانید دوز دارو و یا نوع دارو را تغییر دهید. به خاطر داشته باشید که به هیچ عنوان سر خود اقدام به تغییر نوع دارو و دوز دارو نکنید.

معمولاً به بیمار توصیه می شود که از در سه شب قبل از جراحی هر شب دوش گرفته شود و بدن خود را با شامپو بدن حاوی کلرهگزیدین شست شو دهند. این شامپو در داروخانه ها موجود است. با این شامپو محل عمل را بشویید. بهتر است که خود فرد پوست ناحیه جراحی را شیو نکنه و تیغ نکشد. می تواند با موزر این کار را انجام دهد. برای انجام این کار هم حتماً با پزشک خود مشورت کنید و سپس اقدامات لازم را انجام دهید. در ادامه صحبت های دکتر کاوه قرنی زاده را در این مورد ببینید:


مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو

شیوه انجام جراحی تعویض مفصل زانو

در جراحی تعویض مفصل زانو به شیوه کلاسیک ( که جراحی کاملاً باز است و برش بزرگی روی زانو ها ایجاد می شود و محدوده دسترسی جراح وسیع است ) قسمت های آسیب دیده زانو که تحلیل رفته اند، تراشیده می شوند و با پروتز های مصنوعی جایگزین می گردند.

این جراحی می تواند به صورت کامل انجام شود و تمامی مفصل زانو تعویض شود. در برخی موارد هم می تواند تنها به صورت جزئی انجام گیرد و بخشی از مفصل تراشیده و جایگزین شود. جنس پروتز به کار رفته در این جراحی اهمیت بالایی دارد. در صورتی که فرد به پروتز حساسیت نشان دهد، احتمال نیاز به انجام دوباره جراحی یا جراحی ترمیمی بسیار بالا می رود. بنابراین لازم است که انتخاب هوشمندانه ای در این زمینه صورت گیرد. در ادامه پروتزهای جایگزین شده در قسمت های مختلف را مشاهده می کنید:

تعویض مفصل زانو
تعویض مفصل زانو

بر خلاف اسم این جراحی، جراح تمام مفصل زانو را جایگزین نمی کند. بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، احتمالاً مقداری درد به صورت موقتی فرد را درگیر می کند. ولی فیزیوتراپی در اغلب موارد می تواند در روز بعد از جراحی آغاز شود. فیزیوتراپی بعد از جراحی کلید موفقیت جراحی است. به این ترتیب فرد می تواند فعال باقی بماند و در جلسات فیزیوتراپی با موفقیت شرکت کند.

نتیجه جراحی تعویض مفصل زانو می تواند برای سالیان سال، حتی تا 15 یا 20 سال یا حتی بیشتر دوام داشته باشد. به این دلیل که جراحی تعویض مفصل زانو برای تمام عمر نیست، سن فاکتور موثری برای انجام این جراحی و یا استفاده از روش های جایگزین است. در برخی موارد با توجه به سن بیمار، شاید بعد از این سال ها نیاز به انجام جراحی مجدد تعویض مفصل زانو باشد.

بیهوشی مناسب برای تعویض مفصل زانو

انتخاب نوع بیهوشی یا بی حسی به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد مانند نوع جراحی، ریسک فاکتورهای بیمار و ترجیح بیمار و پزشک. انتخاب نوع بیهوشی می تواند در خطرات بعد از جراحی، هزینه و زمان لازم برای مدت زمان بستری تاثیر بگذارد. همچنین می تواند در زمان مناسب برای شروع فیزیوتراپی هم تاثیر بگذارد. همواره با متخصص بیهوشی در این باره صحبت کنید و گزینه های مناسب را بررسی نمایید.

بیهوشی-مناسب-برای-جراحی-زانو

در ادامه به انواع بیهوشی یا بی حسی اشاره می کنیم:

  • بی حسی ناحیه ای که گزینه مناسبی برای جراحی آرتروسکوپی زانو است. این نوع بی حسی ناحیه را بی حس کرده و فرد در طول جراحی هوشیار است. بی حسی ناحیه ای شامل بی حسی ستون فقرات و یا اپیدورال است. برخی تحقیقات نشان داده است که بی حسی ناحیه ای می تواند تاثیر بهتری در کنترل درد و تسریع روند بازتوانی داشته باشد. همچنین پیچیدگی های کمتری که ناشی از بیهوشی کامل است، دیده می شود.
  • بی حسی منطقه ای یا موضعی که می تواند گزینه ای برای جراحی آرتروسکوپی زانو باشد. گرچه از این روش کمتر استفاده می شود. تزریق مقداری از مواد بی حسی در ناحیه اطراف زانو انجام می گیرد. مزیت روش بی حسی این است که خطرات ناشی از بیهوشی کمتری دارد، هزینه کمتری دارد و همچنین فرد می تواند سریع تر از بیمارستان مرخص شود.
  • بیهوشی عمومی که به معنای بیهوشی کامل بیمار در طول جراحی است و فرد کاملاً هوشیاری خود را از دست می دهد. در برخی موارد تعویض مفصل زانو از این نوع بیهوشی استفاده می شود. ولی بی حسی ناحیه ای همچنان گزینه مناسب تری برای این جراحی است.

چگونه مشکلات زانو تشخیص داده می شود؟

علاوه بر سابقه پزشکی کامل و معاینه فیزیکی، سایر آزمایشات برای مشکلات زانو ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • اشعه ایکس. این آزمایش با استفاده از پرتوهای انرژی الکترومغناطیسی نامرئی ، تصاویری از بافت های داخلی ، استخوان ها و اندام ها را بر روی فیلم ایجاد می کند.
  • تصویربرداری ام آر آی (MRI). در این آزمایش از آهن رباهای بزرگ ، فرکانس های رادیویی و کامپیوتر برای تهیه تصاویر دقیق از اندام ها و ساختارهای داخل بدن استفاده می شود. اغلب می تواند آسیب یا بیماری در رباط یا عضله اطراف را مشخص کند.
  •  اسکن توموگرافی رایانه ای (اسکن CT یا CAT نیز نامیده می شود). در این آزمایش از اشعه ایکس و فناوری رایانه برای ایجاد تصاویر مختلف از بدن استفاده می شود. سی تی اسکن تصاویر جزئی از هر قسمت از بدن ، از جمله استخوان ها ، عضلات ، چربی و اندام ها را نشان می دهد. سی تی اسکن جزئیات بیشتری نسبت به اشعه ایکس عمومی دارد.
  • آرتروسکوپی یک روش تشخیصی و درمانی با حداقل تهاجم است که برای شرایط مفصل استفاده می شود. در این روش از یک لوله نوری کوچک و روشن (آرتروسکوپ) استفاده می شود که از طریق یک برش کوچک در ناحیه مفصل زانو وارد می شود. تصاویر داخل مفصل بر روی یک صفحه نمایش داده می شود. برای ارزیابی هرگونه تغییر و تخریب زانو مانند آرتروز در مفصل استفاده می شود. برای تشخیص بیماریهای استخوانی و تومورها و تعیین علت درد و التهاب استخوان از این روش استفاده می شود.
  •  اسکن رادیونوکلاید. یک روش تصویربرداری هسته ای است که از مقدار بسیار کمی ماده رادیواکتیو استفاده می کند و این ماده به جریان خون بیمار تزریق می شود تا توسط دستگاه اسکنر شناسایی شود. این آزمایش جریان خون در استخوان و فعالیت سلول درون استخوان را نشان می دهد.

درمان مشکلات زانو

اگر روش های درمانی اولیه موجب تسکین نشوند و اشعه ایکس تخریب مفصل را نشان دهد ، متخصص ارتوپد ممکن است تعویض کامل مفصل زانو را پیشنهاد دهد. در جراحی تعویض مفصل زانو بخشی از مفصل زانو یا تمام آن تراشیده شده و از پروتز های مناسب برای جایگزینی استفاده می شود. این جراحی به درمان تخریب مفصل زانو کمک می کند.

کلام آخر!

جراحی تعویض مفصل زانو پیچیدگی های بسیاری دارد که لازم است که قبل از اقدام به این جراحی با آن ها آشنا شوید. در این مقاله قصد داشتیم که شیوه انجام این جراحی را کاملاً باز کنیم و حتی درباره روش های جراحی دیگری توضیحاتی ارائه دادیم. ولی در نهایت این پزشک شماست که نوع جراحی مناسب برای شما را تشخیص می دهد.

جراحی تعویض مفصل زانو در صورتی که توسط یک پزشک خبره و با تجربه انجام گیرد می تواند برای سال های سال یک زانوی سالم در اختیارتان قرار دهد که حتی بتوانید فعالیت های ورزشی سنگینی مانند کوهنوردی و شنا را انجام دهید. این جراحی برای افرادی که از نظر فیزیکی فعال هستند، شاید یکی از بهترین جراحی های ممکن باشد و فرد را به زندگی که تمایل دارد، باز گرداند.

مطالب مرتبط
8 پاسخ
  1. سلام ببخشید مامان من پریروز مفصل زانوشو تعویض کردن، امروز پشت پاش لکه های قرمز ایجاد شده علتش چیه؟خطرناک که نیس؟

  2. آقای دکتر سلام برای افزایش طول عمر مفصل لگن که تعویض شده است چه راهکارهایی ارائه میدهید ؟

  3. سلام خسته نباشید ببخشید من یه خانم ۲۹ساله هستم که دررفتگی مادرزادی لگن از دو طرف داشتم که درهمان کودکی عمل شدم و خداروشکر بهتر شدم همون موقع برای اینکه بتونم چهارزانو بشینم فیزیوتراپی هم منو بردن ولی متاسفانه تو چهارزانو نشستن خیلی مشکل دارم واین خیلی منو اذیت می کنه.خواهش میکنم راهنمایی بفرمایید که چکار کنم؟

  4. سلام من ۳۶ سالمه و مجردم
    دوسال و دوماه قبل عمل استئوتومی زانو ( انحراف زانو به سمت داخل ) داشتم که پای راستم و عمل کردم ( از ران پام)
    بعداز دوسال و دوماه اولا درد زیادی دارم و مهمتر که کج راه میرم و میلنگم
    حالا که دکتر رفتم میگه پات جوش نخورده و باید پیوند استخوان کنی
    ترس زیاد دارم و نمیدونم با پیوند استخوان اوکی میشه یا خیر
    ممنونم اگه کمکم و راهنمایی ام کنید

    باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *