کیست مینیسک زانو از مایع سینوویال که معمولا در هنگام پارگی غضروف (به دلیل آسیب زانو) از مفصل زانو خارج میشود، تشکیل شده است. با اینکه کیست مینیسک زانو منجر به بروز مشکلات جدی نمیشود اما میتواند باعث درد، تروم و یا مشکل در حرکت زانو شوند بنابراین نیاز به رسیدگی و درمان دارند. در ادامهی این مقاله از سایت دکتر کاوه قرنی زاده به بررسی علت، علائم، خطرات و درمان کیست مینیسک زانو خواهیم پرداخت.
منظور از کیست مینیسک زانو چیست؟
منیسکها به اصطلاح دو پد غضروفی هلالی (C) شکل هستند که از غضروفهای ضخیم که در مفصل زانو بین استخوان فمور و درشت نی قرار گرفتهاند، تشکیل شدهاند و باعث کاهش شدت ضربه وارده به زانو می شوند.
وجود کیست مینیسک به وضعیتی گفته میشود که در آسیب جدی مثل پارگی مینیسک زانو منجر به جمع شدن موضعی مایع سینوویال در داخل و یا مجاور مینیسک در زانوها میشود. زمانی که غضروف مینیسک زانو دچار آسیب شود مایع از داخل مفصل جا به جا میشود، این مایع پس از خارج شدن نمیتواند به سمت داخل مفصل بازگردد و منجر به تشکیل کیست مینیسک زانو میشود.
علت بوجود آمدن کیست مینیسک زانو
همانطور که اشاره شد در واقع کیست مینیسک زانو به دلیل جا به جا شدن مایع مفصلی تشکیل میشود. زمانی که مایع از مفصل زانو خارج شود در یک کیسه جمع میشود و منجر به تشکیل کیست مینیسک زانو میشود. علل رایجی که منجر به ایجاد کیست مینیسک می شوند عبارتند از:
- آسیب جدی زانو و یا پارگی و کشیدگی مینیسک زانو
- ورزشهایی که در آن احتمال پیچ خوردن مفصل زانو وجود دارد مانند فوتبال، راگبی و یا تنیس
- بالا رفتن سن
- آرتروز زانو
- آسیب به رباط زانو مانند پارگی رباط صلیبی قدامی
- کشیدگی و پارگی تاندون زانو
6 علائم کیست مینیسک زانو
کیست مینیسک زانو ممکن است در برخی موارد هیچ گونه علامتی نداشته باشد اما در برخی از افراد نیز با علائم مشهودی همراه خواهد بود که شناخت آنها مهمترین قدم در مسیر درمان به موقع است؛
- درد در ناحیهی زانو هنگامی که فرد میایستد
- ایجاد حساسیت به صورت مستقیم در امتداد مفصل
- برآمدگی و یا توده در محل کیست که معمولا در قسمت خارجی زانو دیده میشود به این صورت که 40 تا 60 درصد از کیستها باعث ایجاد تودههای قابل لمس میشوند.
- نمایان شدن برآمدگی که در هنگام صاف کردن کامل زانو بیشتر دیده میشود.
- تغییر اندازهی برآمدگی و کیست احتمالی در زانو که در برخی موارد حتی ظاهر و اندازهی کیست بدون تغییر باقی میماند اما وضعیت وخیم تر شده است.
- تورم و یا قفل شدن در مفصل زانو
کیست مینیسک زانو خطرناک است؟
حتی اگر کیست مینیسک زانو هیچ گونه علائم جدی و دردناکی ایجاد نکند، در صورتی که به موقع تحت درمان قرار نگیرد میتواند منجر به اختلال در حرکت و ضعیف شدن زانو شوند. به همین دلیل توصیه میشود با مشاهده اولین علائم و احساس خطر حتما مشورت با یک متخصص ارتوپدی را در الویت قرار دهید.
محدودیتهای ابتلا به کیست مینیسک زانو
- درد به صورت مزمن و مداوم که در هنگام ایستادن بدتر میشود
- کاهش دامنهی حرکتی زانو به دلیل درد
- ایجاد تودهی دردناک و قابل لمس که میتواند از لحاظ زیبایی هم مشکل ساز باشد.
برای درمان کیست مینیسک زانو چه کنیم؟
جهت درمان کیست مینیسک زانو روشهای مختلفی وجود دارد که با توجه به سن بیمار، شدت آسیب و علائم بیمار و همچنین شرایط جسمی و ورانی بیمار بهترین روش توسط متخصص ارتوپد انتخاب میشود؛
- روش جراحی کیست مینیسک
- درمانهای خانگی کیست مینیسک
- روشهای غیر جراحی کیست مینیسک
جراحی کیست مینیسک زانو
کیست مینیسک زانو در اغلب موارد بدون نیاز به جراحی، قابل درمان است اما در برخی موارد شدید، جراحی به عنوان بهترین روش درمان انتخاب میشود. متداول ترین روش جراحی برای درمان کیست مینیسک زانو روش آرتروسکوپی است. در این روش پارگی و آسیبی که منجر به خروج مایع مفصلی و ایجاد کیست مینیسک زانو شده است ترمیم میشود تا کیست مینیسک زانو برای همیشه از بین برود.
درمان خانگی کیست مینیسک زانو
جهت بهبود علائم کیست مینیسک زانو میتوان از درمانهای خانگی نظیر موارد زیر بهره گرفت اما توجه داشته باشید که این روش ها جایگزین مراجعه به پزشک نبوده و نباید سرخود مورد استفاده قرار بگیرید پس قبل از هر اقدامی ابتدا برای ویزیت تخصصی به ارتوپد مراجعه کرده و با مشورت و صلاحدید او درمان های خانگی را در برنامه درمانی کیست مینیسک خود قرار دهید.
- استفاده از یخ برای درمان درد و یا التهاب
- مصرف داروهای مسکن جهت کاهش درد
- تکون ندادن زانوی آسیب دیده و داشتن استراحت کافی
- بستن زانو با استفاده از باند کشی
- قرار دادن یک بالشت در زیر پای آسیب دیده هنگام خوابیدن
درمان کیست مینیسک زانو بدون جراحی
همانطور که اشاره شد جراحی کیست مینیسک زانو در اغلب موارد آخرین گزینه درمان پیشنهاد پزشک ارتوپد خواهد بود. دراولین حرکت دکتر متخصص روشهای غیر تهاجمی جهت درمان کیست مینیسک زانو را در پیش خواهد گرفت که عبارت اند از:
1- تخلیهی کیست با سوزن
این روش یک عمل ساده و سرپایی است که در مطب پزشک نیز قابل انجام خواهد بود. این روش با کمک سونوگرافی انجام میشود و در بیماران جوان گزینهی مناسبی است.
2- تجویز دارو
داروها معمولا برای کاهش درد و تورم تجویز میشوند.
3- درمانهای فیزیوتراپی
گاهی اوقات ممکن است درمانهای فیزیوتراپی در بهبود علائم کمک کننده باشند.
*~ سوالات متداول درباره کیست مینیسک زانو ~*
ابتدا سوالاتی در مورد علائمی که بیمار دارد مانند درد زانو، صدا دادن زانو هنگام بلند شدن و نشستن و یا هرگونه آسیب به زانو پرسیده میشود. سپس معاینهی فیزیکی با لمس کیست انجام میشود. ممکن است چند آزمایش حرکتی و تحمل وزن و فشار برای ارزیابیهای دقیق جهت انتخاب روش درمان انجام شود. ام آر آی یکی از روشهای دقیق است که میتواند کیست مینیسک زانو را تشخیص دهد.
همان طوری که اشاره کردیم بهترین روش درمان با توجه به شرایط بیمار انتخاب میشود اما روش جراحی تنها روش دائمی جهت درمان و پیشگیری از ایجاد مجدد کیست مینیسک زانو است.
در برخی موارد با درمانهای خانگی مانند استفاده از یخ، بستن زانو با باندهای کشی، استراحت و یا سایر درمانهای ساده ممکن است کیست مینیسک زانو بدون نیاز به درمانهای تهاجمی بهبود یابد اما در برخی موارد نیز به مرور شدت علائم بدتر میشود. در صورتی که مبتلا به کیست مینیسک زانو هستید و قصد جراحی و یا سایر درمانهای تهاجمی را ندارید توصیه میشود به صورت مداوم تحت نظارت متخصص ارتوپدی قرار داشته باشید تا در صورت لزوم درمانهای مناسب برای شما انجام شود.